Çene Eklemi Rahatsızlıkları

En son güncellendiği tarih: 21 Mar 2018

Temporomandibular eklem (Çene Eklemi) alt çeneyi, kafa tasına bağlayan eklemdir. Çene eklemi hastalıkları eklemi oluşturan çene kemiklerini, eklemin kıkırdak yapıdaki diskini ve çiğneme kaslarını ilgilendirir. Toplumun çok büyük bir bölümünde görülmekle beraber, daha sıklıkla kadın hastaları etkilemektedir. Çene eklemi rahatsızlığı olan hastalar genellikle 20 yaş ile 40 yaş aralığındadır.



Çene eklemi ve çene kaslarına ilişkin hastalıkların tedavisi Ağız, Diş ve Çene Cerrahisinin uğraş alanlarından birisidir.


Tempromandibular eklem (TME), alt ve üst çenenin birleştiği dış kulak yolunun hemen önünde, şakak kemiğinin altında yer alan şakak çukuru (mandibular fossa) ile şakak kemiği yumrusu (mandibula kondili) arasında bulunan en oynak eklemlerden biridir.


Çene eklemi alt ve üst çenenin birleştiği bölgede hemen kulak önünde yer alır ve çene kemiği, kaslar, kıkırdak yapılar, ligamentlerden (çenenin fazla açılmasını kısıtlayan lastiksi bağ dokular) oluşan kompleks bir yapıdır. Çene kaslarının kasılıp gevşemesi ve eş zamanlı şekilde çene ekleminin hareketi sayesinde ağız açılıp kapanır, kişi konuşabilir, bir şeyler çiğneyebilir, esneyebilir.



Çene Eklemi Rahatsızlıklarının Nedenlerinden Bazıları

  • Diş sıkma, gıcırdatma, dudak ısırma, tırnak yeme, uzun süreli sakız çiğneme alışkanlıkları

  • Çene kaslarının aşırı yorgunluğu, aşırı güç kazanması (Bruksizm sonucu)

  • Uzun süre ağzın açık kalmasına sebep olan diş tedavileri

  • Genel anestezi verilirken çenenin aşırı derecede açılması ve zorlanması

  • Besinleri tek taraflı çiğneme alışkanlığı

  • Alt ve üst çene dişlerinin eksik olması sebebiyle yalnızca belirli bölgelerle çiğneme

  • Alt ve üst dişlerin birbirleriyle uyum içerisinde olmaması (Dişsel Çapraşıklıklar)

  • Alt ve üst çene ilişkilerinin yapısal olarak birbirine uyumlu olmaması (İskeletsel bozukluklar)

  • Yanlış uygulanmış, uyumsuzluk, yükseklik gibi sorunları bulunan diş dolguları ve porselen protezler

  • Eklem bölgesini etkileyen darbeler, yaralanma ve kazalar

  • Çene eklemine baskı yapar tarzda çeneye kol dayayarak oturma

  • Uyumsuz yüksek ya da alçak yastıkta yatma sonucu alt çene eklemine baskı

  • Bazı sistemik hastalıklar

  • Psikolojik rahatsızlıklar





Çene Eklemi Rahatsızlıklarının Belirtilerinden Bazıları


  • Diş sıkma ve diş gıcırdatma ve buna bağlı olarak çene bölgesinde veya yanaklarda özellikle sabah uyanıldığında hissedilen ağrılar

  • Çene ekleminden kulak, boyun, dişler, hatta burun ve göze doğru yayılan basınç ve ağrılar

  • Çene hareketlerinde yetersizlik (çeneyi tam olarak açamama, ağız açılırken çenede gıcırdama, takılma, klik sesi, tek tarafa doğru kayarak açılması olması)

  • Esneme ve/veya yemek yeme sırasında ağzın ağrılı ve güç açılması

  • Yemek yerken ısırmakta ve/veya ön dişlerle lokma koparmakta güçlük çekilmesi, ağrılar

  • Sürekli ya da zaman zaman dişlerin kapanmasında farklılıklar olması (Dişler kapatıldığında üst çene ile alt çene arasında mesafe kalması, alt ve üst dişlerin birbirine denk gelerek düzenli bir kapanış sağlanamaması),

  • Yüzde ağrı ve yorgunluk hissi, şişlik

  • Dişlerin hassas hale gelmesi, aşınması, kırılmalar ve/veya sallantılar oluşması.


Muayene Yöntemleri

  • Hastadan, eklem şikayetleri ile ilgili detaylı öykü alınması

  • Dişler ve kapanış sisteminin muayenesi

  • Çiğneme kaslarının muayenesi

  • Çene ekleminin muayenesi

Çene eklemi bozukluklarında teşhis için muayene ile birlikte bazı yardımcı testler de kullanılabilir. Ayrıca geleneksel veya bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans görüntüleme de sıklıkla kullanılan görüntüleme yöntemleridir.


Muayene aşamsında başarılması gereken en önemli nokta, çene eklemi rahatsızlığının altında yatan faktörün yani etkenin belirlenmesidir.

Nitekim cerrahi girişimler dışında ekleme yapılan neredeyse tüm tedaviler semptomatik (belirtilere yönelik) tedavilerdir. Etken ortadan kaldırılmadan yapılan her tedavi en iyi ihtimalle kısa süreli iyileşme sağlayacak ve tedavinin kesilmesinin ardından hastalık tekrarlayacaktır.


TME Tedavisi

  • Semptomların (Belirtilerin) tedavisi

  • Altta yatan nedenin tedavisi

  • Hazırlayıcı faktörlerin ortadan kaldırılması

  • Patolojik etkilerin tedavisi

Tedavi Seçenekleri

  • Hasta eğitimi ve koruyucu tedavi

  • Splint tedavisi

  • İlaç tedavisi

  • Çiğneme kaslarına BOTOX uygulamaları

  • Egzersizler

  • Fizik tedavi

  • Manipülasyon

  • Psikiyatrik destek

  • Geç kalınmış vakalarda ileri tedaviler (Cerrahi vs.)


Tedavinin esas amacı, çene eklemi içindeki basıncın düzenlenmesi ve normal çene fonksiyonlarının sağlanmasıdır. Çene eklemi rahatsızlıklarında tedavi için rahatsızlığa neden olan bölgesel etkenlerin düzeltilmesi (gerekli diş tedavileri), çene eklemine gelen aşırı kuvvetlerin ortadan kaldırılması için dental plak uygulaması, diskle ilgili bozukluklarda artrosentez olarak adlandırılan eklem içi enjeksiyonlar uygulanır.





Ortopedik aparey (splint) kullanımı da mevcut tedavi yöntemleri arasındadır. Hasta eğitimiyle rahatsızlıkların kontrol altına alınabildiği de bilimsel araştırmalarla kanıtlanmıştır. Bu noktada hastanın belli önlemleri alması, önerilere uyması ve kendini koruması çok önemlidir.


Hastanın tedavi sırasında uyması gereken noktalar şöyle sıralanabilir;

  • Dişlerini iyi korumalı, ağız ve diş sağlığına özen göstermeli,

  • Çene pozisyonuna dikkat etmeli,

  • Yumuşak gıdalar tercih etmeli,

  • Sakız çiğnememeli,

  • Ön dişler ile sert gıdalar ısırmaktan kaçınmalı,

  • Ağız açıklığını belirli miktarın üzerinde açmamalı, çenesini desteklemeli (Örn. Esnerken)

  • Hekimin önerdiği çene egzersizlerini yapmalı,

  • Ağrı için tıbbi tedaviye uymalı,

  • İlaçlarını düzenli almalı,

  • Eğer uygulanmışsa splintini mutlak sadakat ile düzenli takmalı.


95 görüntüleme

© 2020 Sercan KÜÇÜKKURT || Bu kişisel websitesinin içeriği, toplumun ağız ve diş sağlığı konusunda genel bilgi ve bilinç düzeyini artırmaya yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim teşhis ve tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz ve asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Bu kaynaktan yola çıkarak; hekim tarafından önerilen tedavi sürecinin durdurulması, değiştirilmesi,  ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut ilaç tedavisinin değiştirilmesi, kesilmesi kesinlikte tavsiye edilmez.
 

İletişim: iletisim@welldent.com.tr - skucukkurt@gmail.com ||  Welldent ADSP 0216 365 5 365 || Istanbul Aydın Uni Diş Hek. Fak. Hastanesi 444 83 47

                          cene-cerrahi.com    cene-cerrahisi.net    cenecerrahi.istanbul    cenecerrahisi.ist    cenecerrahisi.istanbul    cenecerrahisi.net